“ทองคำ” ที่เคยถูกมองว่าเป็นการลงทุนปลอดภัยและได้กำไรแน่นอน กลับกลายเป็นฝันร้ายครั้งใหญ่ เมื่อ บริษัททองรายหนึ่งในจีนล้มละลายและหนีหนี้ทิ้งนักลงทุนและพนักงานนับพันไว้ในความสับสน
Yongkun Gold เป็นแบรนด์จีนภายใต้ Zhejiang Yongkun Holdings Co., Ltd. (浙江永坤控股有限公司) ดำเนินธุรกิจเกี่ยวกับทองคำแบบครบวงจร โดยมีบริการหลากหลาย เช่น การขายเครื่องประดับทองคำ การซื้อคืนทองคำ การลงทุนในทองคำ และการให้คำปรึกษาด้านการลงทุน ก่อตั้งเมื่อปี 2014 โดยมี วังกั๋วไห่ เป็นเจ้าของและผู้บริหารหลัก นักลงทุนจำนวนมากโพสต์ในโซเชียลมีเดียว่า ไม่สามารถถอนเงินลงทุนของพวกเขาใน Yongkun Gold ออกมาได้ บางคนสูญเงินกว่า 1 ล้านหยวน (ราว 4.6 ล้านบาท) บางรายลงทุนรวมกันมากกว่า 12 ล้านหยวน (ราว 55 ล้านบาท) แต่กลับไม่ได้เงินคืนสักแดงเดียว
โมเดลธุรกิจของ Yongkun มี 2 แบบหลัก คือ
- ขาย-ฝาก-ซื้อคืน
บริษัทรับฝากทองคำแท่งจากนักลงทุน โดยให้สัญญาผลตอบแทนปีละ 5-9% และผู้ฝากทองจะได้รับทองคำหรือเงินคืนตามราคาตลาดเมื่อครบกำหนด เช่น นักลงทุนรายหนึ่งฝากทอง 1,420 กรัม ซึ่งในขณะนั้นทองคำมีมูลค่าประมาณ 1 ล้านหยวน (ราว 4.6 ล้านบาท) และบริษัทฯ ยังให้คำมั่นว่าจะรับซื้อทองคำที่ฝากไว้ ในราคาทั้งสิ้น 1,032,500 หยวน หลังจากครบระยะเวลา 6 เดือน - ขายทองคำจองล่วงหน้า (Pre-Order)
นักลงทุนซื้อทองคำแท่งในราคาคงที่ เช่น 400 หยวน (ราว 1,840 หยวน) ต่อกรัม และรอรับสินค้าภายใน 28-60 วัน หากราคาทองคำลดลง บริษัทจะคืนเงินพร้อมแต้มสะสมเพื่อแลกของรางวัล หรือถ้าราคาทองขึ้น ก็จะซื้อคืนหรือแลกเป็นทองแท่งจริงตามราคาปัจจุบัน นโยบายนี้ทำให้นักลงทุนคิดว่าตนไม่ขาดทุนแน่นอน
แต่จริงๆ แล้ว นี่คือแผน “ปั่นทอง” ที่เหมือนกับเครื่องจักรหมุนเงินตลอดเวลา เพื่อใช้เงินของนักลงทุนใหม่มาจ่ายผลตอบแทนให้นักลงทุนเก่า เหมือนกับแชร์ลูกโซ่ที่พังทลายทุกครั้งเมื่อเงินใหม่ไม่พอจ่าย
ก่อนล้มละลายยังเร่งดูดเงินเข้าบริษัท
ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม บริษัทถูกแจ้งเตือนว่ามีความเสี่ยงสูง เนื่องจากไม่สามารถติดต่อสถานที่ทำงานและสำนักงานได้ตามที่จดทะเบียน แต่ Yongkun ยังเปิดเว็บขายทองและจัดกิจกรรมส่งเสริมการขายอย่างต่อเนื่อง เช่น แจกทองคำฟรี และแจกแต้มสะสมสำหรับผู้ซื้อทองคำแท่งล่วงหน้าอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งวันที่ 20 พ.ค. มีข่าวลือว่าไม่สามารถจ่ายเงินคืนให้กับนักลงทุนได้แล้ว
พนักงานของบริษัทบางคนกลายเป็นเหยื่อในครั้งนี้ พวกเขาลงทุนเงินเก็บส่วนตัวไปในบริษัทและได้รับค่าคอมมิชชั่นสูงจนทำให้เชื่อใจ แต่ท้ายที่สุดกลับถูกทิ้งให้แบกรับหนี้สินและภาวะว่างงาน
ตำรวจในเมืองหางโจวได้ปิดอาคารสำนักงานใหญ่ของ Yongkun และเปิดคดีสอบสวนบริษัทนี้แล้ว แต่ยังไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดเพิ่มเติม
ข้อมูลจากกรมประกันภัยแสดงว่ามูลค่าทองคำที่ฝากไว้ในระบบของ Yongkun มีมากกว่า 857 ล้านหยวน (ราว 3,942 ล้านบาท) น้ำหนักทองรวมกว่า 5,359 กิโลกรัม มูลค่าตลาดทองคำตามการตรวจสอบล่าสุดเมื่อสิ้นเดือนเมษายนที่ผ่านมาทะลุ 4,100 ล้านหยวน (ราว 1.88 หมื่นล้านบาท) นับเป็นหนึ่งในแผนลวงลงทุนทองคำที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์จีน
เบื้องหลังชายผู้อยู่เบื้องหลัง
วังกั๋วไห่ ที่เคยเป็นนักวิเคราะห์ทองคำและเทรดเดอร์ตลาดทองคำเซี่ยงไฮ้ เขาก่อตั้งบริษัทนี้ในปี 2014 โดยอ้างว่าใช้เทคนิค “วังสไตล์” ในการบริหารทองคำ แต่จริงๆ แล้วแค่เน้นดึงเงินทุนเข้าสู่บริษัทโดยไม่มีการควบคุมและบริหารที่เหมาะสม
บริษัทมีสาขาร้านทอง 23 แห่งและร้านเครื่องประดับ 11 แห่งในหลายมณฑล แต่เพียงแค่หน้าร้านและระบบออนไลน์ที่ดูน่าเชื่อถือ ไม่สามารถซ่อนความเสี่ยงสูงทางการเงินและการทำผิดกฎหมายได้อีกต่อไป
ตามกฎหมาย ธุรกิจเกี่ยวกับการบริหารทองคำต้องได้รับใบอนุญาตจากธนาคารกลางหรือหน่วยงานการเงินที่เกี่ยวข้อง แต่ Yongkun ดำเนินการโดยไม่มีใบอนุญาตในส่วนนี้ และทำธุรกิจเกินขอบเขตการอนุญาต เช่น การรับฝากและรับประกันทองคำแบบผิดกฎหมาย
ปัจจัยทองคำที่ผันผวนและโมเดลที่เสี่ยงล่ม
ราคาทองคำในตลาดโลกปีนี้ขึ้นไปสูงสุดในรอบหลายปีที่ 3,509 ดอลลาร์ (ราว 115,797 บาท) ต่อออนซ์ และผันผวนลดลงในเวลาต่อมา การผันผวนนี้ทำให้โมเดลธุรกิจของ Yongkun ต้องพึ่งพาเงินทุนใหม่ๆ มากขึ้นเรื่อยๆ เพื่อจ่ายเงินคืนลูกค้าเก่า
สิ่งที่เกิดขึ้นจึงเป็นไปตามหลักของแชร์ลูกโซ่ ที่ต้องการเงินลงทุนใหม่มาเติมเต็มหนี้เก่า และเมื่อตลาดเปลี่ยนแปลงหรือนักลงทุนถอนตัว เงินไม่พอจ่าย บริษัทก็ล้มละลายในที่สุด
บทเรียนจากฝันร้าย
ในยุคที่ผู้คนเชื่อมั่นทองคำว่าเป็นสินทรัพย์ปลอดภัย แต่ Yongkun Gold กลับเป็นบทพิสูจน์ว่า “กำไรที่แน่นอน” เป็นเรื่องน่ากลัว และความโลภสามารถพรากเงินออมของคนจำนวนมากได้ เมื่อฟองสบู่แตก เงินที่หายไปไม่ใช่แค่ตัวเลข แต่เป็นความหวังและความฝันของนักลงทุนและพนักงานที่ตกอยู่ในกับดักทางการเงิน เรื่องนี้จึงเป็นคำเตือนที่ชัดเจนว่า การลงทุนทุกชนิดต้องระวังความเสี่ยง และไม่มีทางลัดใดที่มั่นคงได้ตลอดไป
