จากที่ก่อนหน้านี้จีนไทยนิวส์ได้พาทุกคนไปรู้จักกับ “4 สัตว์ปีศาจในตำนานจีน” วันนี้เราจะพาไปรู้จักกับ “4 สัตว์ศักดิ์สิทธิ์ในตำนานจีน” กันค่ะ
ความเชื่อทางดาราศาสตร์ในสมัยจีนโบราณเชื่อกันว่า เส้นสุริยวิถี (Ecliptic) ซึ่งเป็นระนาบวงโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์นั้น ถูกแบ่งออกเป็น 4 ทิศ แต่ละทิศถูกปกครองโดย “4 สัตว์ศักดิ์สิทธิ์” หรือในภาษาจีนกลางเรียกว่า “ซื่อเซี่ยง” (四象)
ทั้ง 4 ทิศในเส้นสุริยวิถีตามความเชื่อของชาวจีนโบราณนั้นประกอบด้วยกลุ่มดาวนักษัตรของจีน 7 กลุ่ม เมื่อรวมทุกทิศแล้วจึงมีกลุ่มดาวนักษัตรทั้งสิ้น 28 กลุ่ม
ชาวจีนโบราณจึงยึดหลักนี้ในการกำหนดฤดูกาลในหนึ่งปี พร้อมทั้งยกให้สัตว์ศักดิ์สิทธิ์ทั้ง 4 เป็นตัวแทนของแต่ละฤดู
1. มังกรครามแห่งทิศตะวันออก เป็นตัวแทนของฤดูใบไม้ผลิ
2. หงส์เพลิงแห่งทิศใต้ เป็นตัวแทนของฤดูร้อน
3. พยัคฆ์ขาวแห่งทิศตะวันตก เป็นตัวแทนของฤดูใบไม้ร่วง
4. เต่านิลแห่งทิศเหนือ เป็นตัวแทนฤดูหนาว
1. มังกรคราม – ผู้พิทักษ์แห่งทิศตะวันออก
มังกรคราม ในภาษาจีนกลางเรียกว่า ‘ชิงหลง’ (青龙) มังกรครามเป็นสัญลักษณ์แห่งการปกป้อง ตามหลักฮวงจุ้ยเชื่อกันว่ามังกรครามสามารถปัดเป่าความชั่วร้ายและพลังลบได้
ตามความเชื่อเรื่องธาตุทั้ง 5 ของชาวจีน มังกรครามถือเป็นตัวแทนแห่งธาตุไม้และฤดูใบไม้ผลิ ที่น่าสนใจคือ ส่วนใหญ่แล้วมังกรตัวอื่นๆ ในความเชื่อของชาวจีนมักจะเกี่ยวข้องกับน้ำ แต่มังกรครามกลับเป็นตัวแทนของธาตุไม้
มังกรครามมักถูกจับคู่กับหงส์เพลิง ทั้งคู่เป็นสัญลักษณ์ของความขัดแย้งและความปรองดอง เปรียบดังหยินและหยาง เคียงคู่กันราวจักรพรรดิ (มังกร) และจักรพรรดินี (หงส์)
มังกรครามเป็นตัวแทนของพลังหยาง ร่างกายของมันมีสีเขียวอมฟ้า มังกรครามจึงมักถูกพรรณนาว่าร่างของมันถูกโอบล้อมไปด้วยน้ำทะเลสีฟ้า หรือหมู่เมฆ
มังกรครามถือเป็นสัตว์ที่มีเกียรติยศสูงสุดในบรรดาสัตว์ทุกชนิด ถือเป็นผู้นำของสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ทั้ง 4 ตามตำนานจีนนั้นเชื่อกันว่ามังกรมีเมตตาและยุติธรรม เป็นผู้พิทักษ์มนุษย์ และนำมาซึ่งความโชคดี
2. หงส์เพลิง – ผู้พิทักษ์แห่งทิศใต้
หงส์เพลิง ในภาษาจีนกลางเรียกว่า ‘จูเชว่’ (朱雀) เป็นผู้ปกครองทิศใต้ มีความเชื่อว่าหงส์เพลิงมีหัวเป็นไก่ คอเหมือนงู คางเหมือนนกนางแอ่น มีหางพลิ้วไหวราวกับปลา และขนของมันมี 5 สี
หงส์เพลิงเป็นตัวแทนของธาตุไฟ และมักถูกพรรณนาว่าเป็นหงส์ฟ้าที่ร่างกายปกคลุมไปด้วยเปลวเพลิง
รู้หรือไม่ว่า แท้จริงแล้วหงส์เพลิงหรือจูเชว่นั้น เป็นสัตว์คนละชนิดกับ ‘เฟิ่งหวง’ (凤凰) หงส์ตามตำนานของจีน เชื่อกันว่าหงส์เพลิงหรือจูเชว่เป็นผู้ปกครองนกทั้งหมด และถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายในฐานะสัญลักษณ์ของจักรพรรดินีจีน
3. พยัคฆ์ขาว – ผู้พิทักษ์แห่งทิศตะวันตก
พยัคฆ์ขาว หรือเสือขาว ในภาษาจีนกลางเรียกว่า ‘ไป๋หู่’ (白虎) เป็นผู้ปกครองทิศตะวันตก เชื่อกันว่าพยัคฆ์ขาวเป็นอสูรร้ายที่น่าเกรงขาม แต่เปี่ยมไปด้วยเกียรติยศ มันกินมนุษย์ แต่ก็ยังมีความเชื่อว่าพยัคฆ์ขาวสามารถปกป้องผู้คนจากความชั่วร้าย และพลังลบได้
พยัคฆ์ขาวยังเป็นสัญลักษณ์ของพลัง อำนาจ ความกล้าหาญ ความจงรักภักดี และความยุติธรรม เป็นตัวแทนของฤดูใบไม้ร่วง และธาตุโลหะ
ในตำนานจีนเชื่อกันว่าพยัคฆ์ขาวเป็นเทพเจ้าแห่งสงคราม นี่คือเหตุผลที่เรามักจะเห็นพยัคฆ์ขาวในธงของทหาร และบนตราประทับต่างๆ ของประเทศจีน
พยัคฆ์ขาวนั้นมีจิตใจเมตตา และมีพลังกล้าแกร่งกว่าเสือทั่วไป ตามตำนานเล่าว่าขนของมันจะเปลี่ยนเป็นสีขาวก็ต่อเมื่อมีอายุครบ 500 ปี ในสมัยจีนโบราณยังเชื่อกันว่าพยัคฆ์ขาวจะปรากฏกายขึ้นเมื่อองค์จักรพรรดิปกครองประเทศด้วยคุณธรรม และเมื่อแผ่นดินสงบสุข
ตามความเชื่อเรื่องฮวงจุ้ย พยัคฆ์ขาวมักถูกวาดไว้ร่วมกับมังกรคราม เช่น รูปวาดในศาลเจ้าสมัยก่อนมักจะวาดมังกรครามไว้ทางซ้าย และวาดพยัคฆ์ขาวไว้ทางขวา
4. เต่านิล – ผู้พิทักษ์แห่งทิศเหนือ
เต่านิล ในภาษาจีนกลางเรียกว่า ‘เสวียนอู่’ (玄武) เต่านิลเป็นผู้พิทักษ์ประจำทิศเหนือ เป็นตัวแทนของธาตุน้ำ และฤดูหนาว
เชื่อกันว่ากระดองของเต่านิลมีสีดำสนิท มันสามารถเป็นสื่อกลางในการนำคำถามไปสอบถามบรรพบุรุษผู้ล่วงลับไปแล้ว และนำคำตอบกลับมาบอกผู้ที่อยากรู้คำทำนายได้
ตามนวนิยายสุดคลาสสิกเรื่อง ‘ไซอิ๋ว’ (Journey to the West) เต่านิลถือเป็นราชาแห่งทิศเหนือ โดยมีนายพล 2 คนอยู่ใต้บังคับบัญชา นั่นคือแม่ทัพงู และแม่ทัพเต่า ผู้ปกครองวัดบนภูเขาบู๊ตึ๊ง หรือภูเขาอู่ตัง (武当山) ในมณฑลหูเป่ย และนี่จึงเหตุผลที่มีภูเขางู และภูเขาเต่าอยู่ฝั่งตรงข้ามแม่น้ำในเมืองอู่ฮั่น มณฑลหูเป่ย และเป็นอีกเหตุผลว่าทำไมรูปภาพส่วนใหญ่จึงมักมีงูนอนขดอยู่บนหลังเต่านั่นเอง
(ที่มา : 1. https://www.weibo.com/ttarticle/p/show?id=2309404076639918106147&infeed=1
2. https://chinamarketadvisor.com/what-are-the-four-sacred-animals-of-chinese-mythology/
3. https://en.wikipedia.org/wiki/White_Tiger_(mythology) )
