คุณเคยพักโรงแรมราคาคืนละ 5 หยวนไหม ราคาประมาณ 25 บาทไทยที่เดี๋ยวนี้กินข้าวแกงยังแทบไม่พอ แต่ไม่น่าเชื่อว่าในมณฑลจี๋หลินของจีนยังมีโรงแรมแบบนี้ซ่อนอยู่
เจ้าของโรงแรมแห่งนี้คือคุณป้าซุน หญิงแก่ปากร้ายแต่ใจดี เมื่อ 20 กว่าปีก่อนซุนหย่าร้างและตกงานจากโรงงานเหล้า จึงหันมาเปิดแผงขายบุหรี่ที่หัวถนน จนกระทั่งซื้อบ้านแบบ 2 ห้องนอนได้หลังหนึ่ง ตั้งใจว่าจะเก็บไว้เป็นเรือนหอของลูกชาย
แต่แล้วเธอก็สังเกตเห็นหญิงสาวหลายคนเดินทางมาหางานทำในเมืองมากขึ้นเรื่อยๆ สมัยนั้นละแวกนั้นไม่ค่อยมีโรงแรมที่พักมากนัก เธอจึงตัดสินใจเรียกให้ผู้หญิงเหล่านั้นให้มาพักที่บ้านเธอ โดยช่วงเริ่มต้นจ่ายแค่ราคา 2 หยวน จนกระทั่งขึ้นมาเป็น 5 หยวนในปัจจุบัน
ค่าบริการต่างๆ ในโรงแรมก็มีกำหนดราคาชัดเจน เช่น ต้มน้ำร้อนหนึ่งกา 5 บาท ใช้เครื่องซักผ้าหนึ่งครั้ง 10 บาท ใช้ตู้เสื้อผ้าที่มีล็อก 10 บาทต่อเดือน เสื้อกันหนาวเก่าสำหรับคนงานที่ไม่มีเสื้อใส่ 20 หยวน บางครั้งแขกที่มาพักห่อกับข้าวกลับมา เธอก็หุงข้าวให้ ถ้าจะกินก็แลกกับเงิน 10 บาท
หญิงที่มาพักส่วนใหญ่เดินทางมาจากบ้านนอกหรือไม่ก็เพิ่งตกงาน มีตั้งแต่วัยเกิน 70 ปี ไปจนถึงเพิ่งแตะ 30 ปี เมื่อมาอยู่ที่นี่ คุณป้าซุนก็พาออกไปหางานเบ็ดเตล็ดทำยังชีพ เช่น เป็นแม่บ้านหรือพี่เลี้ยงเด็ก ส่วนค่าโรงแรมก็มีวลีประจำของเธอว่า “มีเงินก็จ่าย ไม่มีก็ช่างมัน”
เมื่อก่อนโรงแรมแห่งนี้เคยเป็นที่หลบภัยของบรรดาหญิงสาวที่ถูกสามีทำร้ายร่างกาย แต่ในช่วงสิบปีที่ผ่านมา สถานะทางสังคมของหญิงจีนมีแนวโน้มดีขึ้น หญิงที่หย่าร้างในชนบทก็ไม่ได้ถูกนินทามากเท่าเมื่อก่อน ทำให้พวกเธอสามารถเริ่มต้นชีวิตใหม่ได้
แต่กลับหญิงที่เริ่มมีอายุแล้ว การจะหาเลี้ยงปากท้องดำรงชีพนั้นไม่ง่ายเลย พวกเธอจำเป็นต้องเข้าเมืองมาหางานทำ สะสมเงินส่งเสียบุตรหลานเรียนหนังสือ หญิงแก่เหล่านี้มักยึดมั่นในความคิดที่ว่าเมื่อยังมีแรงก็ทำงานเลี้ยงดูลูกหลานให้เติบใหญ่ เก็บเงินซื้อบ้านเป็นสินสอดแต่งงานให้ลูก จนกระทั่งทำไม่ไหวก็ค่อย “เกษียณ” กลับไปใช้ชีวิตอยู่กับลูกๆ
โรงแรมของคุณป้าซุนคือแหล่งพักพิงทั้งร่างกายและจิตใจ ที่แม้จะคับแคบและไม่เลิศหรู แต่กลับอบอวลด้วยมิตรภาพของผู้หญิงที่มีชะตาเดียวกัน คุณป้าซุนซึ่งปีนี้อายุ 68 ปีแล้ว บอกว่าจะยังคงเปิดกิจการโรงแรมของเธอต่อไป “จนกว่าจะถึงวันที่เดินไม่ไหว”
